Hernia van de tussenwervelschijf

DE LUMBALE DISCUS HERNIA

Hevige zenuwpijn uitstralend in het been wordt ischias genoemd. Men heeft lange tijd de juiste oorzaak van ischias niet gekend : men sprak van neuritis  of zenuwontsteking van de Nervus Ischiadicus en bij de heelkundige behandeling ging men soms over tot het doorsnijden van de zenuw waar hij het meest pijn deed !
Hierin kwam verandering toen men vaststelde dat  ischias werd veroorzaakt door druk op de zenuwwortel in het wervelkanaal. Eerst dacht men nog dat het ging om kraakbeengezwellen (chondromen) maar vlug had men door dat het ging om uitstulpingen of scheur van de tussenwervelschijf, vandaar de Latijnse naam hernia : breuk of ruptuur. Er bestaan trouwens nog andere hernia’s in het lichaam zoals een liesbreuk (hernia inguinalis) of navelbreuk (hernia umbilicalis). Een ‘hernia’ van een tussenwervelschijf kan ook bestaan zonder ischias en wordt vaak gevonden bij het maken van een CT scan of MR onderzoek van de lage rug voor rugpijn.

Het eerste wetenschappelijke bewijs voor discus hernia als oorzaak van zenuwpijn werd geleverd door Mixter, een Amerikaans chirurg in Boston in 1934.

Sedertdien is het aantal operaties voor hernia enorm toegenomen. De diagnose berustte toen enkel op klinische gronden, later maakte men gebruik van de myelografie, waarbij constraststof in de zenuwruimte werd ingespoten. Zo kon men duidelijk zien waar en welke zenuw er gekneld was. Dit onderzoek is nu bijna volledig verlaten en vervangen door CT scan en MR (Magnetische Resonantie) beelden. MR krijgt hier de voorkeur.

Hierboven ziet U links een CT scan die de wervelzuil dwars doorsnijdt. Rechts ziet U de schematische tekening, waar ook de zenuwwortel wordt weergegeven. Het is de druk op de zenuw die de pijn veroorzaakt.

SYMPTOMEN - KLACHTEN

De oorzaak van het ontstaan van een hernia is niet altijd duidelijk. Soms ontstaat ze na het tillen van een zware last of bij een ongeval, vaak is er geen duidelijke aanleiding. Meestal is er eerst rugpijn gevolgd door uitstraling, soms enkel uitstraling in het been vaak tot in de voet.
Wordt de druk heviger dan kunnen er ook gevoelsstoornissen en verlammingsverschijnselen ontstaan. Een zenuwwortel bestaat immers uit twee delen : één voor het gevoel  en één voor de spierwerking.
Hernia’s ontstaan meestal in de onderste lendenwervels. Dit is logisch : aangezien het zwaartepunt van het lichaam voor de vijfde lendenwervel ligt (L5) komen alle krachten onderaan samen. De meest voorkomende niveau’s zijn L5-S1 (dus tussen de laagste lendenwervel en het heiligbeen), gevolgd door L4-L5 (vierde of voorlaatste wervel en de vijfde) en L3-L4. Hogerop worden ze zeldzamer.

BEHANDELING

Meestal zal men de patiënt niet-heelkundig kunnen behandelen en zal rust, medicatie eventueel het toedienen van en epidurale infiltratie herstel bieden.

Een operatieve indicatie bestaat bij :

  1. hardnekkige pijn die meerdere weken aansleept of pijn die onbehandelbaar is zelfs met morfine.
  2. verlammingsverschijnselen
  3. gevoelsstoornissen in de schaamstreek en stoornissen bij het plassen (dit is een urgentie)

 OPERATIE

In de pionierstijd en eigenlijk tot niet zo lang geleden was het gebruikelijk zeer grote insneden te maken. Dit was ook logisch: men moest vaak naar de hernia ‘zoeken’ en verschillende tussenwervelschijven exploreren. Dit verandert aanzienlijk in de jaren ’70. De diagnose kon nauwkeuriger gesteld worden en men kon beschikken over een operatiemicroscoop ! Hierdoor kon men kleinere toegangswegen maken met goede belichting en vergroting van het operatieveld. Deze ‘microscopische discectomie’ is uitgegroeid tot de ‘gouden standaard’ voor lumbale discectomie. Nochtans is ook hier verdere evolutie.
In de algemene heelkunde ontdekte men dat het uitvoeren van ‘kijkoperaties’ of ‘sleutelgatoperaties’ veel voordeliger ware voor de patiënt. Want hoe kleiner de operatiewonde, des te minder weefselbeschadiging en : MINDER PIJN. De principes van de buikoperaties zijn echter niet zomaar toe te passen op de rugchirurgie. In de buik werkt men immers in een holte die kan worden ‘opgeblazen’, terwijl in de rug dit natuurlijk niet mogelijk is. Maar wel het werken door kleinere buizen en gebruik maken van een endoscoop zoals b.v. ook bij de kijkoperaties in de knie. Zo werd de MicroEndoscopische Discectomie ontwikkeld (MED).
 

Door een incisie niet groter dan 16 mm wordt de rugspier geleidelijk gedilateerd en niet doorgesneden tot het werkkanaal zoals U hiernaast kan zien tot tegen de wervelboog wordt gebracht. Daarna kan men een endoscoop inbrengen en de operatie verder uitvoeren zoals een 'klassieke' ingreep : het wervelkanaal wordt opengemaakt en de hernia wordt met speciale tangetjes verwijderd.

Deze operatie kan uitgevoerd worden bij alle typen van patiënt en ik bedoel hiermee vooral het gewicht. Inderdaad blijft het werkkanaal altijd hetzelfde en is er geen verschil of het nu gaat om superslank of supervolrond ! Dit kan niet met de gewone ingreep, waar men de insnede zal moeten aanpassen (lees groter maken) aan het lichaamsgewicht.

Wat is nu het voordeel ? Dit ligt ook voor de hand : door de kleine insnede is er minder pijn, daardoor is de hospitalisatieduur korter (meestal 1 nacht) en kan men sneller terug aan het werk, zeker voor de weinig rugbelastende beroepen. De resultaten zijn dezelfde zoals uit onze eigen studie blijkt. (MED Barcelona).

Onze voorkeur gaat dan ook duidelijk naar dit type ingreep als er voldoende ruimte is om te werken. Heeft men een té klein wervelkanaal, valt men terug op de klassieke ingrepen of de ‘large tubes’. Deze large tubes of grote kokers hebben een iets grotere diameter dan de MED tube, maar ze worden op dezelfde wijze geplaatst door de spier te splijten. Daarna werkt men door de microscoop, zodat men op een veilige manier de hernia kan weghalen.

De meeste mensen gaan de dag na de ingreep naar huis maar moeten een rustperiode in acht nemen. Zie raadgevingen na lumbale discectomie.

CERVICALE DISCUS HERNIA = NEKHERNIA

De cervicale discus hernia of nekhernia is naturlijk vergelijkbaar met een lumbale hernia, het is een uitpuiling van het zachtere binnengedeelte van de tussenwervelschijf die een druk veroorzaakt op de zenuw waardoor de pijn uiteraard in de arm zal uitstralen. Een groot verschil is dat ter hoogte van de halswervels ruggenmerg aanwezig is. Indien de hernia op het ruggenmerg drukt is een ingreep onafwendbaar. Bij zenuwcompressie alleen gelden dezelfde regels als bij de lumbale hernia : een ingreep zal worden voorgesteld indien de pijn niet verdwijnt na een periode van pijnbehandeling.

OPERATIE

De ingreep verloopt anders dan in de lage rug. Men zal hier bij het grootste gedeelte van de patiënten de wervelzuil langs VOOR benaderen en de tussenwervelschijf zo goed als volledig verwijderen, onder microscopische controle. Aangezien men de discus (=tussenwervelschijf) volledig wegneemt is het meestal aangewezen ze te vervangen. Dit gebeurde vroeger door het nemen van een stuk bot van de bekkenkam of zelfs van het spaakbeen in de kuit ! Patiënten kunnen hier veel hinder van hebben zodat men dit niet meer doet. Met de ontwikkeling van ‘bio-compatibele’ materialen, dit zijn stoffen die in het menselijk lichaam geen reactie veroorzaken, verkiest men van de zgn. ‘cages’ (=kooien) te gebruiken, gevuld met kunstbot te plaatsen.

Dit is een cage uit PEEK (gebaseerd op koolstofvezels), maar ze kan ook bestaan uit titanium.
De holte in de kooi wordt gevuld met kunstbot, zodat doorgroei mogelijk is en een stevige verbening tussen de wervels ontstaat.

Er kan nog een plaatje met vijzen bovenop geplaatst worden om het geheel nog steviger te maken, maar dit is niet altijd nodig.

De resultaten van deze ingreep zijn doorgaans uitstekend, de hospitalisatie kort (hoogstens enkele dagen). Het dragen van een halskraag wordt aangeraden gedurende een 4-tal weken.
De belangrijkste ‘bijwerkingen’ zijn tijdelijke slikklachten, pijn achter in de nek is meestal ook tijdelijk.

Het verstijven van een segment heeft echter ook nadelen !!
Zo heeft men vastgesteld dat de boven- en onderliggende tussenwervelschijven sneller slijtage kunnen vertonen met een nieuwe hernia tot gevolg...

Het voorkomen hiervan kan U lezen in de beweeglijke discusprothese.

« terug

 

Maak een online afspraak

Via onderstaande link kan u op een aanvoudige manier een afspraak maken.

Boek hier uw afspraak